Την Κυριακή 7 Μαρτίου 2010 τελέστηκε στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στον Άγιο Δομέτιο το ετήσιο Εθνικό Μνημόσυνο της αγωνίστριας του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959 Νίτσας Χατζηγεωργίου. Την επιμνημόσυνη ομιλία εκφώνησε ο Βουλευτής του Δημοκρατικού Συναγερμού και πρώην Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Χρήστος Στυλιανίδης. Ακολούθησε τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων στην προτομή της αγωνίστριας που βρίσκεται στο προαύλιο του οικήματος του Σωματείου μας.

 

 

Η ζωή και ο θάνατος της τραγικής αγωνίστριας
 
Στις 11 Μαρτίου 1968, βρέθηκε νεκρή στο κρεβάτι της μια κοπέλα. Στα ξυλιασμένα χέρια της κρατούσε σφικτά ακουμπισμένη στο στήθος της, τη Αγία Γραφή. Σ’ένα καντήλι, απέναντι της, τρεμόπαιζε η μικρή φλόγα της πίστης. Το’χε γεμίσει λάδι και το άναψε η κοπέλα πριν πεθάνει. Ίσως να προαισθάνθηκε το μοιραίο τέλος κι ήθελε εκείνη την ιερή αμυδρή φλόγα, να της ζεστάνει την παγωμένη της καρδιά, την κρίσιμη ώρα που η πονεμένη της ψυχή θα ελευθερωνόταν από το κορμί κι επιτέλους απολυτρωμένη, θα εγκατέλειπε τον πρόσκαιρο μικρόκοσμο με τα μεγάλα πάθη.

Η κοπέλλα πέθανε έρημη, εγκαταλειμμένη, τρισδυστυχισμένη, κατασυκοφαντημένη, απογοητευμένη, καταπροδομένη. Δεν αυτοκτόνησε. Μα πέθανε φαρμακωμένη από το φαρμάκι των τόσων καημών που την πότισαν οι ηθικοί αυτουργοί της συνωμωτικής κοινωνικής καταδίκης που της σπάραξε τα σωθικά. Εκείνοι που πάσχισαν να διωχτεί από τη δουλειά της και καταδίκασαν την ίδια και τη μάνα της, που ήταν η μόνη της συντροφιά, η μόνη της παρηγοριά στη φρικτή αυτοαπομόνωση, να πεθάνουν από την πείνα και την καταφρόνια στην ανατριχιαστική ατμόσφαιρα της παραζάλης του μυαλού που προκαλούσε η συνεχής συντριπτική δύναμη του κακού με τ’ανελέητα πλήγματά της.

Την κοπέλα την λέγαν Νίτσα Χατζηγεωργίου. Ήταν αγωνίστρια της Ε.Ο.Κ.Α. Την συνέλαβαν οι Άγγλοι. Την βασάνισαν δύο φορές στους θάλαμους βασανιστηρίων της Ομορφίτας και την έκλεισαν στις Κεντρικές Φυλακές με τον αριθμό Πολιτικής Κρατούμενης F.D.P. 3. Έδρασε στον αγώνα ελευθερίας με αυταπάρνηση. Πήρε μέρος σε επικίνδυνες αποστολές. Εκτέλεσε βαριές εντολές χωρίς επιφυλάξεις, χωρίς δισταγμούς. Ήταν η αγωνίστρια που φυγάδευσε το Γρηγόρη Αυξεντίου από τον Πενταδάκτυλο στα βουνά του Τροόδους. Η γυναίκα που δέχτηκε να δημιουργήσει συνθήκες απαγωγής μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Η νέα που συνεργάστηκε με μεγάλα, θρυλικά ονόματα του αγώνα μας. Που υπέστη τα πάνδεινα στις ανακρίσεις. Μαρτύρια, εξευτελισμούς, πρωτοφανείς ηθικές πιέσεις. Μα δεν υποτάχτηκε ψυχικά, δεν λύγισε πνευματικά. Ούτε στη βία, ούτε στις δελεαστικές προτάσεις. Η Νίτσα Χατζηγεωργίου που για την αυταπάρνηση της, την αυτοθυσία της, τα πάθη της, χειροκροτήθηκε, θαυμάστηκε, επαινήθηκε.

Συναγωνιστές και συναγωνίστριες της Νίτσας Χατζηγεωργίου συγκινούνται ακόμα, χρόνια μετά το θάνατο της. Τα μάτια τους θολώνουν μιλώντας για τα βάσανα της. Για τον πόλεμο που αντιμετώπισε μετά τον αγώνα, την κακογλωσσιά του κόσμου και καταθλίβονται κι αγανακτούν. Και τα λόγια τους θυμίζουν τόσο έντονα τη «Φαρμακωμένη» του Εθνικού μας ποιητή, του Διονύσιου Σολωμού.

Κάθε χρόνο το Σωματείο της Ένωσης Νέων Αγίου Δομετίου τελεί το μνημόσυνο της Νίτσας Χατζηγεωργίου. Τάφος δεν υπάρχει, ούτε σταυρός σε νεκροταφείο που να γράφει το όνομα της. Ας στήσει η εκκλησία μας σε ένα κοιμητήριο ένα απλό σταυρό και ας φροντίσει ώστε κάποιος να χαράξει σε μια πέτρα πως η Νίτσα Χατγηγεωργίου πέθανε μόνη σφίγγοντας στο νεανικό της στήθος την Αγία Γραφή. Για να πηγαίνουν όσοι τη θυμούνται να ανάβουν ένα κερί στη μνήμη της, να αποθέτουν ένα αγριολούλουδο να ραίνουν το σταυρό με το δάκρυ της αγάπης τους υπό το φως της ημέρας. Για να σέρνουν τα άχαρα βήματα τους όσοι έφταιξαν, στο μισοσκόταδο του Εσπερινού, και γονατισμένοι να μουρμουρίζουν το όνομα της αγωνίστριας, παρακαλώντας τον Άδη να μεταφέρει στ’ αραχνιασμένα μαύρα βασίλειά του το μήνυμα της μετάνοιας για το κακό που έκαναν στη Νίτσα Χατζηγεωργίου.

Για την πανέμορφη μα και τραγική μορφή της Νίτσας Χατγηγεωργίου μίλησαν πασίγνωστα ονόματα του απελευθερωτικού μας αγώνα. Όλοι διετέλεσαν Πολιτικοί Κρατούμενοι ή Κατάδικοι, ο Γιαννάκης Δρουσιώτης S.D.P. 22, ο Νίκος Κόσης D.P. 859, η Ελενίτσα Σεραφείμ-Λοίζου F.D.P. 10, η Δήμητρα Κουρσουμπά-Γρηγορά F.D.P. 5, ο Κώστας Στυλιανού D.P. 713, ο Ηρόδοτος Χριστοφίδης D.P. 714, ο Τεύκρος Λοίζου D.P. 232, ο Δώρος Πουλλής, ο Λουκής Καρανίκης, η Μαρούλα Μαρκίδου, ο Μιχαλάκης Πισσάς, ο Γιαννάκης Αθανασίου, ο Γρηγόρης Γρηγοράς, ο Ανδρέας Τσιάρτας, ο Ρένος Κυριακίδης. Από αυτούς οι 7 τομεάρχες.

Όλων οι διαπιστώσεις για τη Νίτσα Χατζηγεωργίου, συνθέτουν εκπληκτικό ιστορικό εγκώμιο αφοσίωσης στον αγώνα, ανθρώπινης αυτοθυσίας, αυταπάρνησης, ψυχικού μεγαλείου, πίστης χριστιανικής, υποδειγματικής αγωνιστικής συνείδησης και σπάνιου ηθικού ήψους. Ύμνος που, αλίμονο, καταλήγει σε πονεμένη ομολογία για το σπαρακτικό δράμα που σφράγισε τη ζωή της αδικοχαμένης νέας.

Υπήρξε από τις πρώτες επίλεκτες γυναικείες παρουσίες στον αγώνα η Νίτσα. Συνεργάστηκε με τον Κυριάκο Μάτση, το Γιαννάκη Δρουσιώτη, τον Ανδρέα Γιάγκου, στην αποστολή απόδρασης του Μιχαλάκη Καραολή. Εκτέλεσε δύσκολες αποστολές σε σχέδια αποδράσεων, μεταφοράς στελεχών, καταζητουμένων. Υπήρξε βασικό στέλεχος σε επιχειρήσεις απαγωγών Άγγλων που θα ανταλλάζονταν με μελλοθάνατους αγωνιστές.

Στα πλαίσια μιας τέτοιας αποστολής κρίθηκε αναγκαία η εκτέλεση αξιωματικού στο σπίτι της. Για το οριακό τούτο γεγονός μίλησε ο Νίκος Κόσης «Λέρτας», στέλεχος της Ε.Ο.Κ.Α. τότε στη Λευκωσία, αργότερα πολιτικός κρατούμενος, δραπέτης από τα κρατητήρια Πύλας, τομεάρχης της Οργάνωσης. Μίλησε επίσης ο Ανδρέας Τσιάρτας τομεάρχης Λευκωσίας το 1956 με το ψευδώνυμο Πολυνείκης.

Ο Διγενής διέταξε απαγωγές Άγγλων για να ανταλλαγούν με θανατοποινίτες αγωνιστές. Ο Ανδρέας Τσιάρτας και ο Νίκος Κόσης πρότειναν στη Χατζηγεωργίου να συνεργαστεί σε αποστολή απαγωγής και η αγωνίστρια δέκτηκε πρόθυμα. Συμφώνησε να παρασύρει στο σπίτι της Άγγλο, όπου θα ανέμεναν αγωνιστές για την απαγωγή. Η αποστολή ρυθμίστηκε με κάθε λεπτομέρεια. Οι αγωνιστές μετέφεραν τη μητέρα της Νίτσας σε άλλο σπίτι. Η αγωνίστρια θα πρόσφερε στον αξιωματικό κόκα-κόλα με υπνωτικό.

Ο Νίκος Κόσης με το αυτοκίνητο του «Ώστιν Σώμερσετ C 036» μετέφερε τη Νίτσα στο Β.Μ.Η. στρατιωτικό νοσοκομείο και στρατόπεδο στην Παλλουριώτισσα, απέναντι από το νεκροταφείο Λευκωσίας.Εκεί βρισκόταν ένα μπαρ όπου σύχναζαν Εγγλέζοι. Ήταν πεντάμορφη κοπέλα. Ένας Άγγλος την πλησίασε και ζήτησε γνωριμία. Της πρότεινε να τη συνοδεύσει στο σπίτι της όπως αναμενόταν.

Κάθισαν στο αυτοκίνητο, ένα «Φολκς Βάγκεν». Πϊσω ήταν ο σκύλος του Άγγλου. Σαν έφτασαν στο σπίτι, η κοπέλα προθυμοποιήθηκε να του προσφέρει αναψυκτικό. Έκείνος «δεν έχασε την ευκαιρία» και μπήκε στο σπίτι. Του έδωσε την κόκα-κόλα με το υπνωτικό μα δεν τον έπιασε. Ο Άγγλος δεν αποκοιμήθηκε και τότε η Νίτσα βρήκε κάποια πρόφαση και του είπε να συναντηθούν ξανά την επόμενη μέρα αλλά «χωρίς τον σκύλο γιατί τον φοβόταν». Έγινε νέα διευθέτηση για την απαγωγή. Οι αγωνιστές μετέφεραν πάλι τη μητέρα της Νίτσας σε άλλο σπίτι.

Ενώ αναμενόταν ο Άγγλος, δύο αγωνιστές κρύφτηκαν στο σπίτι της Νίτσα. Ήταν ένοπλοι. Την κατάλληλη ώρα η Νίτσα θα τους έδινε το σύνθημα επέμβασης. Ήταν Κώστας Στυλιανού από τα Χανδριά, αργότερα πολιτικός κρατούμενος με αριθμό 713 και ο Γιώργος Χατζηθωμάς από τον Άγιο Αμβρόσιο Κερύνειας. Ο Κώστας Στυλιανού αφηγείται την ιστορία:

Οι δύο αγωνιστές ήταν κρυμμένοι στο μπάνιο. Θα περίμεναν και θα επενέβαιναν αφού περνούσε λίγη ώρα. Ο Άγγλος μπήκε στο σπίτι ανυποψίαστος και κατευθύνθηκε στο υπνοδωμάτιο. Άρχισε να βγάζει τα ρούχα του. Ήταν οπλισμένος. Την κατάλληλη στιγμή δόθηκε το σύνθημα. Οι αγωνιστές όρμησαν στο δωμάτιο. Ο Κώστας φώναξε στα Αγγλικά: «Ψηλά τα χέρια».

Ο αξιωματικός αντέδρασε αστραπιαία. Πετάχτηκε απότομα προς το περίστροφο του, πετώντας ρούχα στο πρόσωπο του Κώστα. Ο Κώστας απέφυγε τα ρούχα που του πέταξε ο Άγγλος και σε κλάσματα δευτερολέπτου το λόγο πήραν τα περίστροφα. Ο αξιωματικός εκτελέστηκε στο σπίτι της αγωνίστριας.

Ο Κώστας Στυλιανού αναφέρει:
- Βγήκαμε από το σπίτι. Στο δρόμο κινούνταν αυτοκίνητα με Άγγλους. Κατεβήκαμε στον ποταμό, σκορπώντας αρτύματα για τους σκύλους. Καλυφθήκαμε στα δέντρα. Κρύψαμε τα πιστόλια κάτω από ένα γεφυράκι. Καταφύγαμε στο σπίτι ενός χωριανού μου και απ’ εκεί τηλεφωνήσαμε σε ταξί που μας απομάκρυνε Ήταν καλοκαίρι, μια με δύο το μεσημέρι. Το βράδυ πήγαμε να παραλάβουμε τα όπλα από το γεφυράκι. Είδαμε Εγγλέζους. Τα πήραμε την επόμενη μέρα.

Μετά την εκτέλεση αναφέρει ο Νίκος Κόσης, την είδαν με τον Ανδρέα Τσιάρτα. Η Νίτσα ήταν αναστατωμένη, κλαμένη. Στο σπίτι της ήταν νεκρός ο Άγγλος. Το πρόβλημα ήταν τεράστιο, η κατάσταση δραματική.

Κάτω από τις δεδομένες συνθήκες κρίθηκε πως η Νίτσα έπρεπε να πάει στην αστυνομία «να καταγείλει πως ενώ ήταν στο σπίτι της με τον Άγγλο εμφανίστηκαν ξαφνικά δύο άγνωστοι και τον σκότωσαν». Σκληρή η απόφαση μα η αγωνίστρια δέχτηκε. Εκ των πραγμάτων άλλη λύση δεν υπήρχε.

Στην αρχή φάνηκε πως την πίστεψαν. Μα ύστερα τη συνέλαβαν. Την οδήγησαν στην Ομορφίτα όπου υπέστη τα πάνδεινα. Φρικτά βασανιστήρια, εξευτελισμούς, παρατεταμένη ψυχολογική πίεση. Η Νίτσα Χατζηγεωργίου δεν λύγισε. Μα κατάντησε σωματικό και ψυχικό ράκος ...

Η Νίτσα, τονίζει ο Νίκος Κόσης ήταν από τις λίγες αγωνίστριες. Ηθικότατη νέα με αποδεδειγμένη πίστη στον αγώνα ...

Ο αγωνιστής Τεύκρος Λοίζου αφηγείται πως ενώ τον είχαν κελεψιασμένο στο σιδερένιο κρεβάτι με τα χέρια και τα πόδια δεμένα ανοικτά, άκουσε μια νύκτα στα φοβερά μπουντρούμια της Ομορφίτας, φωνές, χτυπήματα. Ο βασανιστής Μέρλιν τον σήκωσε και τον μετέφερε στο ανακριτήριο δίπλα. Ο αγωνιστής ήταν σε άθλια κατάσταση, όλο ούρα και περιττώματα. Βρωμούσε. Εκεί είδε τη Νίτσα Χατζηγεωργίου, βασανισμένη και τρισάθλια Δίπλα βασανισμένος ο Νίκος Σπανός που είχε συλληφθεί, καταζητούμενος, σε αντάρτικο κρησφύγετο.

Ο Μέρλιν άρχισε να φωνάζει: Σκοτώσαμε τον Αυξεντίου. Χάσατε τα λεφτά που θα παίρνατε αν μιλούσατε που κρυβόταν. Τον κάψαμε. Τώρα απόμεινε ο Διγενής. Θα τον πιάσουμε κι’ εκείνον.

Στο διάδρομο ακούστηκαν αλυσίδες. Έφεραν τον Ματθαίο της Ιερατικής Σχολής. Βρωμούσε ούρα και περιττώματα. Έμοιαζε χαμένος.

Βρε, δεν ντρέπεσαι να χέζεσαι απάνω σου, του φώναξε ο Μέρλιν. Κατέβασε γρήγορα τα ρούχα σου. Ο βασανισμένος συμμορφώθηκε. Τον ανάγκασαν να γυμνωθεί μπροστά στη Νίτσα. Ύστερα του φώναξε: Δεν ντρέπεσαι, να γδύνεσαι μπροστά σε γυναίκα. Κι’ ο Ματθαίος τράβηξε πάλι τα ρούχα του...

Μαρτυρία Ελενίτσας Σεραφείμ-Λοίζου

Η τομεάρχης της Ε.Ο.Κ.Α. Ελενίτσα Σεραφείμ-Λοίζου γνωρίστηκε με τη Νίτσα στις φυλακές. Πέρασε μαζί της μέρες πόνου στο νοσοκομείο. Σκέφτηκαν την απόδραση μα ο Διγενής δεν επέτρεπε σε γυναίκες αγωνίστριες να βγαίνουν στο αντάρτικο. Αφηγείται η αγωνίστρια:


Τις μέρες εκείνες πήραν στα κρατητήρια τη Νίτσα Χατζηγεωργίου σε άθλια ψυχική και σωματική κατάσταση. Η Νίτσα ήταν ξανά στα κρατητήρια μα αφέθηκε ελεύθερη. Συνελήφθηκε πάλι λίγο αργότερα και στάληκε στα ανακριτήρια Ομορφίτας όπου βασανίστηκε βάναυσα, εκδικητικά...

Η Νίτσα είχε πλούσια δράση στην οργάνωση. Ανάμεσα στην ποικίλη προσφορά της ήταν κι η μεταφορά του Γρηγόρη Αυξεντίου από τον Πενταδάκτυλο στην Κακοπετριά το 1955. Είχε πάει με το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Κυριάκος Μάτσης. Η μεταφορά ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη γιατί υπήρχε μεγάλη κινητοποίηση του στρατού. Η συνάντηση με το Γρηγόρη έγινε χωρίς δυσάρεστο συναπάντημα στην προκαθορισμένη περιοχή.

Όπως αφηγήθηκε στην Ελενίτσα Σεραφείμ-Λοίζου η ίδια η Νίτσα, ο Γρηγόρης μπήκε γρήγορα στο αυτοκίνητο και κάθησε πίσω μαζί της. Μπροστά έμεινε μόνος ο οδηγός Κυριάκος Μάτσης που αμέσως έβαλε μπρος τη μηχανή και ξεκίνησαν αργά για να μην προκαλέσουν υποψίες. Η Νίτσα τράβηξε τα τσιμπιδάκια που συγκρατούσαν τον κότσο της και άφησε τα πλούσια, σγουρά, μαύρα μαλλιά της να ξεχυθούν στους ώμους της, λέγοντας στο Γρηγόρη, αν συναντούσαν μπλόκο να πέσει στην αγκαλιά της και να κρύψει το πρόσωπο του στα μαλλιά της. Προχώρησαν αρκετά χωρίς να συναντήσουν στρατό. Μα εκεί που έλπιζαν πως η επικίνδυνη πορεία θα κατέληγε στον προορισμό της χωρίς κακά συναπαντήματα, έπεσαν σε οδόφραγμα με συρματοπλέγματα, σε στρατιωτική μονάδα που απέκοψε το δρόμο και διενεργούσε έρευνες. Η στιγμή ήταν κρίσιμη και παίζονταν όλα κορώνα γράμματα. Η ζωή εξαρτάται τέτοια ώρα από την ψυχραιμία εκείνου που κινδυνεύει.

Στην προκειμένη περίπτωση απειλούνταν από τον έσχατο των κινδύνων. Χρειάζονταν νεύρα ατσάλινα και γενναία καρδιά. Οι δύο αγωνιστές, οι παλιοί καρδιακοί φίλοι, ο υπ’αριθμόν δύο καταζητούμενος Γρηγόρης Αυξεντίου και ο γενικός σύνδεσμος της Ε.Ο.Κ.Α. Κυριάκος Μάτσης, είχαν καρδιές αντάρτικες, παλικαρίσια ιστορικά αναστήματα, είχαν από νωρίς υπερβεί τους ανθρώπινους φόβους, την ίδια τη ζωή. Αλάτι στο φτωχό τους φαγητό ο κίνδυνος. Αθάνατο νερό που ξεδιψούσε τη δίψα της ζωής η αυτοθυσία. Έμαθαν να κινούνται και να κοιμούνται συντροφιά με το θάνατο. Κι’ήταν αποφασιμένοι να πατήσουν τη σκανδάλη κι’ας γίνουνταν όλα μπούλβερη και κουρνιαχτός. Πέτρα στη πέτρα ας μην έμενε. Μα η κοπέλλα; Η Νίτσα Χατζηγεωργίου;

Ε, λοιπόν, η νέα, ψύχραιμα τράβηξε το Γρηγόρη στην αγκαλιά της, έκρυψε το πρόσωπο τoυ στα κυματιστά μαλλιά της και άρχισε να τον φιλά. Ο Κυριάκος Μάτσης συνέχισε το οδήγημα ψύχραιμα και όταν οι Εγγλέζοι τους σταμάτησαν, τους έκλεισε το μάτι και τους έδειξε τους δύο νέους που φιλιόντουσαν...

Χαμογέλασαν πονηρά οι Άγγλοι και τους έκαμαν νόημα να περάσουν. Τα είχαν καταφέρει. Συνέχισαν το δρόμο τους με κέφι...


Προορισμός του Γρηγόρη ήταν η Κακοπετριά. Εκεί συνάντησαν τον Ανδρέα Γιάγκου και το Γρηγόρη Γρηγορά.

Ο Γρηγοράς με το ξάδελφο του Γρηγόρη Αυξεντίου ανηφόρησαν για το κρησφύγετο του Διγενή, στα λημέρια της Ε.Ο.Κ.Α., στην κορυφογραμμή των Σπηλιών.

Σήμερα και οι τρεις νέοι – Γρηγόρης Αυξεντίου, Κυριάκος Μάτσης και Νίτσα Χατζηγεωργίου - έχουν πεθάνει. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου και ο Κυριάκος Μάτσης έπεσαν με μυθικό ηρωϊσμό πολεμώντας.

Η Νίτσα μετά το τέλος του αγώνα αντιμετώπισε συκοφαντίες διάφορων καλοθελητών που συνέτειναν να παυθεί από τη δουλειά της και να καταδικαστεί να ζήσει στη φτώχεια και τη δυστυχία. Δέχτηκε τα πάντα με καρτερία. Έμεινε πιστή στο Χριστό και στα ιδανικά του Αγώνα. Δεν μπόρεσε όμως ν’αντέξει. Τα βασανιστήρια των Άγγλων και οι αδικίες που της έγιναν την οδήγησαν πρόωρα στον τάφο. Στις 11 του Μάρτη 1968 βρέθηκε νεκρή στο κρεβάτι της να κρατά σφιχτά την Αγία Γραφή.


Ρένος Κυριακίδης

Μια νύχτα πριν, ο τομεάρχης της Ε.Ο.Κ.Α. Ρένος Κυριακίδης πήγε στο σπίτι της να την επισκεφθεί μετά από επιστολή που η ίδια ταχυδρόμησε, πληροφορώντας τον ότι κάποιοι θα τη δολοφονούσαν.

Ο Ρένος Κυριακίδης μαρτυρεί ότι είδε μια σκιά να κινείται γρήγορα από τη μια κολόνα στην άλλη και να χάνεται. Φώναξε τη Νίτσα μα κανείς δεν του απάντησε.


Μαρτυρία Λουκή Καρανίκη

Γνώρισα τη Νίτσα Χατζηγεωργίου και συνεργάστηκα μαζί της. Ήταν μεγάλη αγωνίστρια. Μια πολύ ωραία νέα που πρόσφερε τα πάντα για την πατρίδα με αυτοθυσία. Δεν φοβόταν, είχε γενναία καρδιά. Υπόδειγμα αφοσίωσης στον αγώνα.


Σε μια περίπτωση η Νίτσα συμμετείχε σε επιχείρηση στην οδό Λήδρας, όταν δύο ομαδάρχες κρούσεως, εγώ και ο Γιάννης Σπανός θα κτυπούσαμε μόνιμους σταθερούς στόχους. Ήταν Άγγλοι στρατιώτες που έλεγχαν με πολυβόλα το Μακρύδρομο, από τα παράθυρα ενός μπαλκονιού. Έβλεπαν όλο το μήκος της οδού Λήδρας προς την Τούρκικη συνοικία και προς την πλατεία Μεταξά.

Η εκκίνηση έγινε από σπίτι συναγωνιστριών στον Άγιο Δομέτιο. Η Νίτσα φορούσε πλατιά φούστα, έδεσε τις βόμβες στα πόδια της και μπήκε μαζί μας στο αυτοκίνητο. Πήγαμε στην οδό Λήδρας και κάναμε κατόπτευση. Ο Γιάννης θα πετούσε τη βόμβα από το παράθυρο του βορρά κι εγώ από το άλλο, του νότου.

Ετοιμαστήκαμε για την κρίσιμη στιγμή. Η Νίτσα μπήκε στο ταξιδιωτικό γραφείο του Λούη και περίμενε. Ο Λούης Λοίζου που είχε καταλάβει τι θα γινόταν της ψιθύρισε: Υποψιάζομαι ότι θα κτυπήσετε τους Άγγλους. Προσέχετε, θα σας σκοτώσουν. Εκτός από τους στρατιώτες του μπαλκονιού είναι άλλοι, πίσω από τις αρσέρες, και σημαδεύουν τα παιδιά.

Έδειξε στη Νίτσα τους Άγγλους που ενέδρευαν με τα δάχτυλα στις σκανδάλες. Η συναγωνίστρια πετάχτηκε έξω, μας πρόλαβε. Ήταν ζήτημα δευτερολέπτων. Μπήκαμε στου Λούη, της δώσαμε τις βόμβες και γλιστρήσαμε στις παρόδους. Φεύγοντας η Νίτσα φίλησε το Λούη ευχαριστώντας τον.

Εκείνη τη μέρα η Νίτσα Χατζηγεωργίου κι ο Λούης Λοίζου έσωσαν το Γιάννη Σπανό και εμένα. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τους σκεπάζει.   

Μαρτυρία Δήμητρας Δημητρίου – Θεοδωρίδου

«Ήμουν νοσοκόμος στην Α’ θέση του 3ου ορόφου του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Οι Άγγλοι μετέφεραν εκεί τη Νίτσα Χατζηγεωργίου. Όμορφη κοπέλλα, με βρουλιά. Τα πόδια της, από τις γάμπες μέχρι τα πέλματα, ήταν μαυρισμένα από το ξύλο. Ήταν τόσο κακοποιημένα που δεν μπορούσε να τα βάλει κάτω από τα σεντόνια. Στη ράχη της υπήρχαν σημάδια, από μαστίγιο ίσως. Από τις κακώσεις του σώματος υποψιάστηκα ότι ίσως την βίασαν.

Δεν μπορούσαμε να συνομιλήσουμε. Στο μικρό δωμάτιο του Νοσοκομείου βρίσκονταν συνεχώς Άγγλοι και Τούρκοι που παρακολουθούσαν ακόμη και όταν έτριβα τα πόδια της νέας με σπίρτο. Ένοπλοι βρίσκονταν και στο διάδρομο. Στο ίδιο δωμάτιο μετέφεραν ακόμα μια αγωνίστρια. Δεν θυμάμαι το όνομα της».

Μαρτυρία Δρα Παντελή Κατελάρη

Ο ιατροδικαστής-παθολογοανατόμος Δρ. Παντελής Κατελάρης που έκανε τη νεκροψία στο πτώμα της Νίτσας αποκλείει την αυτοκτονία και κατηγορηματικά δηλώνει πως ο θάνατος της οφειλόταν σε στραγγαλισμό...

Πέθανε νέα κι ωραία στα 37 της χρόνια, η αγωνίστρια Νίτσα Χατζγηγεωργίου. Τη βρήκε νεκρή η μητέρα της. Προσπάθησε να μπει στο δωμάτιο της κόρης της το πρωί της Δευτέρας 11 Μαρτίου 1968 στο σπίτι που έμεναν μαζί στον Άγιο Δομέτιο. Η πόρτα ήταν κλειδωμένη. Της φώναξε, δεν απάντησε.

Ανήσυχη η μητέρα κάλεσε τον κοινοτάρχη Αγίου Δομετίου Δημήτρη Γεμενιτζή, που βοήθησε να ανοίξει η κλειστή πόρτα. Βρήκαν τη Νίτσα νεκρή στο κρεβάτι της. Στο στήθος της έσφιγγε ένα εικόνισμα της Παναγίας και την Αγία Γραφή.

Με αυτή την πρωτοσέλιδη είδηση δημοσίευσε ο «ΑΓΩΝ» της 12ης Μαρτίου 1968, το θλιβερό άγγελμα του θανάτου της αγωνίστριας και στη συνέχεια πληροφορούσε ότι η Νίτσα Χατζηγεωργίου γεννήθηκε πριν 37 χρόνια στον Άγιο Δομέτιο, έκανε αναφορά στην εκτέλεση Άγγλου αξιωματικού μέσα στο σπίτι της, στη σύλληψη της και στα βασανιστήρια που υπέστη.

Τέλος, η εφημερίδα πληροφορούσε ότι την κηδεία της ανέλαβαν οι επιτροπές της Ε.Ν.Α.Δ. και των αγωνιστών Αγίου Δομετίου κι’ότι η σημαία θα ήταν μεσίστια για τρεις μέρες στο Σωματείο της Ένωσης Νέων Αγίου Δομετίου.